Radyoloji terimleri, sade bir dille

Adenomiyozis, rahim iç zarına benzeyen dokunun rahmin kas duvarının içine doğru büyümesidir. Sık görülür ve bol, ağrılı adetlere yol açabilir.

Ultrason, MR

Adrenal adenom, böbrek üstü bezinde görülen iyi huylu (kanser olmayan) bir nodüldür. Çok sıktır ve genellikle tesadüfen bulunur.

BT, MR

Akciğer nodülü, akciğerde çapı en fazla 3 cm olan küçük, yuvarlak bir odaktır. Çoğu, eski enfeksiyonlardan kalan izler gibi zararsız bulgulardır.

BT, Röntgen

Akım boşluğu, MR'da damar içinde hızlı akan kanın siyah görünmesidir. Normal akım boşlukları ana damarların açık olduğunu düşündürür.

MR

Akustik gölgelenme, ultrasonda taş, kalsiyum ya da kemik gibi sesi engelleyen bir yapının arkasında görülen koyu banttır.

Ultrason

Akut patoloji saptanmadı ifadesi, tetkikte yeni ya da acil bir sorun görülmediğini söyler. Her zaman tamamen normal anlamına gelmez; raporda eski değişiklikler yer alabilir.

Tüm tetkikler

Amfizem, akciğerdeki küçük hava keseciklerinin bir kısmının hasar görüp birleşerek daha büyük boşluklara dönüşmesidir. En sık nedeni sigaradır.

BT, Röntgen

Anekoik, bir alanın ultrasonda hiç eko yansıtmadığı için tamamen siyah göründüğü anlamına gelir. Berrak sıvı için tipiktir.

Ultrason

Anevrizma, zayıflamış bir atardamar duvarındaki balonlaşmadır; en sık aortta ya da beyin damarlarında görülür. Boyutu ve büyümesi sonraki adımı belirler.

BT, MR, Ultrason

Anjiyomiyolipom, kan damarları, kas ve yağdan oluşan iyi huylu bir böbrek tümörüdür. Küçük olanlar genellikle tedavi gerektirmez.

Ultrason, BT, MR

Anüler fissür, bir omurga diskinin sert dış halkasındaki küçük bir çatlaktır. Yaşla çok sıktır ve çoğu zaman ağrı yapmaz.

MR

Aort diseksiyonu, aortun iç tabakasındaki bir yırtıktan giren kanın duvar katmanlarını birbirinden ayırmasıdır. Yeni gelişen bir diseksiyon acil bir durumdur.

BT

Araknoid kist, beyni saran ince zarın içinde oluşan, berrak beyin sıvısıyla dolu bir ceptir. Çoğu doğuştandır, zararsızdır ve tesadüfen bulunur.

MR, BT

Artefakt, tetkikte görünen ama vücutta gerçekte olmayan bir izdir. Hareket, metal ya da cihaz kaynaklıdır; bir bulguyu gizleyebilir ya da taklit edebilir.

Tüm tetkikler

Artmış tutulum, bir alanın nükleer tıp ya da PET tetkikinde çevresindeki dokudan daha çok ajan tuttuğu anlamına gelir. Sıcak alan da denir.

PET ve nükleer tıp

Asit, karın boşluğunda, bağırsakların, karaciğerin ve diğer organların çevresinde sıvı birikmesidir.

Ultrason, BT

Atelektazi, akciğerin bir bölümünün tam açılmaması ve bu yüzden daha az hava içermesidir. Küçük alanlar çok sık görülür ve genellikle önemsizdir.

BT, Röntgen

Ateroskleroz, atardamar duvarlarında yağlı ve sıklıkla kireçlenmiş plak birikmesidir. Yaşla çok sık görülür; kalp hastalığı ve inme riskiyle ilişkilidir.

BT, Ultrason

Atrofi, bir organın, kasın ya da beynin bir bölümünün dokusunun bir kısmını kaybederek beklenenden küçük hale gelmesidir.

Tüm tetkikler

Avasküler nekroz, kanlanması kesildiği için kemiğin bir bölümünün ölmesidir. En sık kalça ekleminin yuvarlak başını (femur başı) etkiler.

MR, Röntgen

Ayırıcı tanı, radyoloğun bir bulguyu açıklayabileceğini düşündüğü olası nedenlerin listesidir. Liste çoğu zaman en olası olandan başlar.

Tüm tetkikler

Baker kisti, diz eklemindeki sıvının dizin arkasında oluşturduğu kabarık bir kesedir. Genellikle artrit ya da menisküs yırtığı gibi başka bir diz sorununa eşlik eder.

MR, Ultrason

Belirgin, bir yapının olağandan biraz daha büyük ya da daha dikkat çekici göründüğünü anlatır; yapı çoğu zaman yine de normal sınırlar içindedir.

Tüm tetkikler

Belirgin BOS mesafeleri, beyindeki sıvı boşluklarının ortalamadan biraz geniş göründüğü anlamına gelir. Çoğu zaman yaşa bağlı hafif hacim kaybından kaynaklanır.

MR, BT

Benign, iyi huylu yani kanser olmayan demektir: çevre dokuya yayılmaz, vücudun başka yerlerine sıçramaz. Raporda rahatlatıcı bir kelimedir.

Tüm tetkikler

Beyaz cevher hiperintensiteleri, MR'da beynin sinir yollarında (beyaz cevher) parlak görünen nokta ya da alanlardır. Özellikle yaş ilerledikçe çok sık görülür.

MR

BI-RADS, mamografi, meme ultrasonu ya da meme MR'ını özetleyen 0 ile 6 arası skaladır. Her kategorinin önerilen bir sonraki adımı vardır.

Mamografi, Ultrason, MR

Bosniak sınıflaması, böbrek kistlerini kanser olasılığını tahmin etmek için ne kadar karmaşık göründüklerine göre I, II, IIF, III ve IV kategorilerine ayırır.

BT, MR, Ultrason

Boş sella, hipofiz bezini barındıran kemik çukurun büyük ölçüde sıvıyla dolu göründüğü ve bezin tabana doğru yassılaştığı anlamına gelir.

MR

Böbrek kisti, böbrekte bulunan sıvı dolu bir keseciktir. Basit kistler çok sık görülür, yaşla birlikte daha da sıklaşır ve zararsızdır.

Ultrason, BT, MR

Böbrek taşı, böbrekte oluşan sert bir mineral birikintisidir. İdrarı mesaneye taşıyan kanala (üreter) inebilir.

BT, Ultrason, Röntgen

Bronşektazi, akciğerdeki hava yollarının (bronşların) bir kısmının kalıcı olarak normalden geniş olmasıdır. Hafif biçimleri BT'de sık görülür.

BT

Bursit, eklem çevresindeki küçük, sıvı dolu yastıkçıklardan birinin (bursa) tahriş olup şişmesidir. Bursada çoğu zaman fazla sıvı birikir.

MR, Ultrason

Buzlu cam görünümü, akciğer BT'sinde puslu, gri bir alandır. Akciğer orada bulanık görünür, ancak içindeki damarlar yine de seçilebilir.

BT

CAD-RADS, koroner BT anjiyografide kalp damarlarındaki en ağır daralmayı hiç olmamasından tam tıkanıklığa kadar 0 ile 5 arasında özetleyen bir skaladır.

BT

Chiari malformasyonu, beynin arka kısmındaki beyinciğin en alt bölümünün kafatası tabanındaki büyük açıklıktan aşağı doğru uzanmasıdır.

MR

DaTscan, hareketi kontrol eden dopamin sinir uçlarını gösteren bir SPECT beyin tetkikidir. Titreme ve olası Parkinson hastalığının değerlendirilmesine yardım eder.

PET ve nükleer tıp

Deauville skoru, PET'te lenfoma aktivitesini göğüsteki kan ve karaciğerle karşılaştırarak 1 ile 5 arasında puanlayan bir skaladır.

PET ve nükleer tıp

Dejeneratif değişiklikler, eklemlerde, disklerde ve kemiklerde görülen aşınma ve yıpranma bulgularıdır. Yaşla yavaş yavaş artar ve erişkinlerde çok sık görülür.

Tüm tetkikler

Dejeneratif disk hastalığı, omurga disklerinin yaşla kuruması, incelmesi ve taşması gibi aşamalı yıpranmasıdır. Adına rağmen aslında bir hastalık değildir.

MR, Röntgen, BT

Demiyelinizasyon, sinir liflerini saran koruyucu kılıf olan miyelinin hasar görmesidir. MR'da lezyon ya da plak denen parlak odaklar olarak görülebilir.

MR

Deplase olmayan kırık, kemik parçalarının yerinden oynamadığı, normal konumunda ve hizasında kaldığı kırıktır.

Röntgen, BT, MR

Dermoid kist, yumurtalıkta sık görülen iyi huylu bir oluşumdur. İçinde yağ, kıl, deri ve bazen diş bulunabilir.

Ultrason, MR, BT

Diferansiyel renal fonksiyon, toplam böbrek fonksiyonunuzun her bir böbrek tarafından sağlanan payıdır ve nükleer tıp böbrek sintigrafisiyle ölçülür.

PET ve nükleer tıp

Diffüz, tek bir noktayla sınırlı kalmayıp bir organa ya da bölgeye yayılmış demektir. Bulgunun ne kadar ciddi olduğunu değil, dağılımını anlatır.

Tüm tetkikler

Difüzyon kısıtlılığı, dokunun bir bölümünde su moleküllerinin her zamanki kadar serbest hareket edemediği anlamına gelir ve difüzyon MR'da görülür.

MR

Dilate, normalden geniş demektir. Kanallar, kan damarları, bağırsak ya da böbreğin toplayıcı sistemi gibi vücuttaki tüp ve boşlukları tarif eder.

Tüm tetkikler

Disk bulging, bir omurga diskinin kenarının geniş bir bölümü boyunca omur sınırlarını hafifçe aşması demektir. Çok sıktır ve çoğu zaman ağrısızdır.

MR, BT

Disk dehidratasyonu, bir omurga diskinin suyunun bir kısmını kaybetmesi ve T2 MR görüntülerinde daha koyu görünmesidir. Yaşlanmanın erken ve çok sık bir belirtisidir.

MR

Disk ekstrüzyonu, taşan bölümün tabanından geniş olduğu ya da diskin üstüne veya altına uzandığı bir fıtık türüdür. Pek çoğu zamanla küçülür.

MR

Disk hernisi, bir omurga diskinden gelen materyalin tek bir bölgede diskin normal sınırını aşması demektir. Protrüzyon ve ekstrüzyon fıtık türleridir.

MR

Disk protrüzyonu sık görülen bir fıtık türüdür: disk materyali tek bir bölgede dışarı taşar, ancak tabanı taşan bölümden geniş kalır.

MR

Divertikülit, kalın bağırsak duvarındaki küçük keseciklerden (divertiküller) birinin ya da birkaçının iltihaplanması veya enfekte olmasıdır.

BT

Divertiküloz, kalın bağırsak duvarında küçük keseciklerin oluşmasıdır. Yaşla birlikte çok sık görülür ve genellikle zararsızdır.

BT

Doğal görünüm ifadesi normal demektir: radyolog tetkikte o bölgeye bakmış ve dikkat çekecek bir şey bulmamıştır.

Tüm tetkikler

Dural kuyruk, bir kitlenin yanında beyin zarının kontrast sonrası parlaklaşan ve giderek incelen şerit görünümüdür. Menenjiom için tipiktir ama kesin kanıt değildir.

MR

Duvar kalınlaşması, bağırsak, mesane ya da safra kesesi gibi içi boş bir organın duvarının tetkikte olağandan kalın görünmesidir.

BT, MR, Ultrason

Ejeksiyon fraksiyonu, kalbin ana pompalayan odacığının her atımda dışarı attığı kanın yüzdesidir. Safra kesesinin boşalması için de kullanılır.

MR, PET ve nükleer tıp, Ultrason

Ekarte edilemez ifadesi, tetkikin bir olasılığı tamamen dışlayamadığını söyler. Tanı değil, temkinli bir ifadedir ve çoğu zaman daha düşük bir olasılığı anlatır.

Tüm tetkikler

Eklem aralığında daralma, bir eklemdeki iki kemik arasındaki boşluğun normalden dar görünmesidir. Genellikle kıkırdağın incelmesine bağlıdır.

Röntgen, MR

Eklem efüzyonu, eklemin içinde normalden fazla sıvı bulunmasıdır. Az miktarda sıvı çoğu zaman normaldir; daha fazlası yaralanma, artrit ya da iltihaba bağlı olabilir.

MR, Ultrason, Röntgen

Endometrioma, endometriozise bağlı olarak yumurtalıkta oluşan, eski kanla dolu bir kisttir. Sıklıkla çikolata kisti olarak da anılır.

Ultrason, MR

Enfarkt, kan akımı kesildiği için hasar görmüş doku alanıdır. Beyinde bir tür inme, kalpte ise kalp krizi anlamına gelir.

BT, MR

Enkondrom, kemiğin içinde gelişen iyi huylu bir kıkırdak dokusu büyümesidir. Sıklıkla tesadüfen, özellikle elde ya da diz veya omuz çevresinde saptanır.

Röntgen, MR

Ensefalomalazi, inme, kafa travması ya da ameliyat gibi daha önceki bir hasardan sonra beyin dokusunun bir bölümünün kaybolduğunu gösterir. Eski bir yara izidir.

MR, BT

Faset artropatisi, omurganın arkasındaki küçük çift eklemler olan faset eklemlerinin kireçlenmesidir. Yaşla çok sıktır.

MR, BT, Röntgen

Fazekas skalası, beyin MR'ında beyaz cevherdeki parlak odakları hiç olmamasından büyük birleşik alanlara kadar 0 ile 3 arasında derecelendirir.

MR

FDG tutulumu, bir alanın çoğu PET tetkikinde kullanılan şeker benzeri ajan FDG'yi tuttuğu ve görüntülerde parladığı anlamına gelir.

PET ve nükleer tıp

Fibroadenom, meme bezi ve bağ dokusundan oluşan, sık görülen iyi huylu bir meme kitlesidir. Genellikle düzgün sınırlı ve ovaldir, en sık genç kadınlarda görülür.

Ultrason, Mamografi

Fibrozis, yara dokusu (skar) demektir. Bir yaralanmadan, enfeksiyondan ya da uzun süren iltihaptan sonra dokunun iyileştiği yerde oluşur.

BT, MR

Fizyolojik tutulum, PET ya da nükleer tıp tetkikinde ajanın normalde toplandığı yerlerde görülmesidir. Beklenen bir durumdur, hastalık belirtisi değildir.

PET ve nükleer tıp

FLAIR, çoğunlukla beyin için kullanılan bir MR görüntü türüdür. Normal sıvıyı koyu gösterir, böylece ödem ve küçük odaklar parlak olarak öne çıkar.

MR

Fleischner kriterleri, 35 yaş ve üzeri yetişkinlerde BT'de tesadüfen bulunan akciğer nodüllerinin boyut, tip ve riske göre takibine yönelik kılavuzdur.

BT

Fokal, tek bir noktayla ya da küçük bir alanla sınırlı demektir. Bulgunun ne kadar ciddi olduğunu değil, nerede olduğunu anlatır. Karşıtı diffüzdür.

Tüm tetkikler

Fokal asimetri, mamografide bir memede görülen, diğer memede karşılığı olmayan ve belirgin bir kitle oluşturmayan küçük, daha yoğun bir doku alanıdır.

Mamografi

Fokal nodüler hiperplazi (FNH), normal karaciğer hücrelerinin alışılmadık bir düzende dizildiği iyi huylu bir karaciğer lezyonudur. Genellikle tedavi gerekmez.

MR, BT

Foraminal darlık, sinir köklerinin omurgadan çıktığı yan deliklerden birinin daralmasıdır. Raporlar bunu hafif, orta ya da ileri olarak derecelendirir.

MR, BT

Fotopenik, bir alanın nükleer tıp ya da PET tetkikinde beklenenden az ajan tuttuğu ve boş göründüğü anlamına gelir. Soğuk alan da denir.

PET ve nükleer tıp

Ganglion kisti, bir eklemden ya da tendon kılıfından gelişen, jöle kıvamında sıvı içeren iyi huylu bir kesedir. En sık el bileğinde görülür.

MR, Ultrason

Gelişimsel venöz anomali, beyindeki bir grup toplardamarın kanı boşaltma biçimindeki zararsız bir farklılıktır. Doğuştandır ve genellikle tesadüfen bulunur.

MR

Gliozis, beynin daha önce hasar gördüğü bir yerde, örneğin inme, kafa travması, enfeksiyon ya da ameliyattan sonra oluşan yara izi benzeri dokudur.

MR

Granülom, eski bir enfeksiyonun ya da yabancı bir maddenin etrafını sarıp sınırlayan küçük bir bağışıklık hücresi kümesidir. Akciğerde genellikle zararsız bir kalıntıdır.

BT, Röntgen

Guatr, tiroid bezinin büyümesidir. Bez her yerinde eşit olarak büyüyebilir ya da birkaç nodül içerebilir; ikinci duruma multinodüler guatr denir.

Ultrason, BT, PET ve nükleer tıp

Hematom, kan damarlarının dışında birikmiş kandır. Derin bir morluk gibidir ve genellikle bir yaralanma ya da ameliyattan sonra oluşur.

BT, MR, Ultrason

Hemoraji, kanama demektir. Tetkiklerde, kan damarlarından çıkıp bir dokuya ya da vücut boşluğuna geçmiş kanı tarif eder.

BT, MR

Hepatomegali, karaciğerin beklenenden büyük olmasıdır. Yağlanma, kalp kaynaklı kan göllenmesi (konjesyon) ya da enfeksiyon gibi birçok olası nedeni vardır.

Ultrason, BT

Hepatosteatoz, karaciğerde fazla yağ birikmesi, yani karaciğer yağlanmasıdır. Çok sık görülür ve çoğu zaman geri döndürülebilir.

Ultrason, BT, MR

Herni (fıtık), çoğu zaman yağ dokusunun ya da bir bağırsak kıvrımının, onu normalde yerinde tutan kas duvarındaki zayıf bir noktadan dışarı itilmesidir.

BT, Ultrason, MR

Heterojen, bir organın ya da oluşumun içinin farklı tonlarda, karışık göründüğü anlamına gelir. Tek başına ne iyi ne de kötü bir işarettir.

Tüm tetkikler

Hiatal herni, midenin bir kısmının diyaframdaki açıklıktan yukarı, göğüs boşluğuna doğru çıkmasıdır. Küçük hiatal herniler çok sık görülür.

BT, Röntgen

Hidronefroz, böbreğin idrar toplayan bölümünün genişlemesidir. Genellikle idrarın mesaneye rahatça akamamasından kaynaklanır.

Ultrason, BT

Hidrosefali, beyin omurilik sıvısının (BOS) beynin içindeki sıvı boşluklarında birikmesidir. Bu boşluklar genişler ve beyne bası yapabilir.

MR, BT

Hiperdens, bir alanın BT'de çevresindeki dokudan daha parlak göründüğü anlamına gelir, çünkü daha yoğundur.

BT

Hiperekoik, bir alanın ultrasonda çevresindeki dokudan daha parlak göründüğü anlamına gelir, çünkü daha çok eko yansıtır.

Ultrason

Hiperintens, bir alanın MR görüntüsünde çevresindeki dokudan daha parlak göründüğü anlamına gelir. Anlamı sekansın türüne bağlıdır.

MR

Hipermetabolik, bir alanın PET'te şeker benzeri ajan FDG'yi çevresindeki dokudan daha çok tuttuğu, yani daha parlak göründüğü anlamına gelir.

PET ve nükleer tıp

Hipodens, bir alanın BT'de çevresindeki dokudan daha koyu göründüğü anlamına gelir, çünkü daha az yoğundur.

BT

Hipoekoik, bir alanın ultrasonda çevresindeki dokudan daha koyu göründüğü anlamına gelir, çünkü daha az eko yansıtır.

Ultrason

Hipofiz mikroadenomu, hipofiz bezinde 10 mm'den küçük, iyi huylu bir büyümedir. Sık görülür ve çoğu zaman tesadüfen bulunur.

MR

Hipointens, bir alanın MR görüntüsünde çevresindeki dokudan daha koyu göründüğü anlamına gelir. Koyuluğun nedeni sekansa bağlıdır.

MR

Hounsfield ünitesi (HU), BT'de yoğunluğu ölçen birimdir. Su 0, yağ sıfırın altında, yoğun kemik ise yüzlerce ve üzerindedir.

BT

İndetermine, tetkikin bir bulgunun açıkça zararsız mı yoksa endişe verici mi olduğunu ayırt edemediği anlamına gelir. Çoğu zaman başka bir test ya da kontrol gerekir.

Tüm tetkikler

İnfiltrasyon, akciğerde hava yerine başka bir şeyle dolmuş bir alanı anlatan eski ve geniş anlamlı bir terimdir. Çoğu zaman enfeksiyon ya da iltihaba bağlıdır.

Röntgen, BT

İnflamatuar değişiklikler, tetkikte bir bölgenin iltihaplı olduğunu gösteren bulgulardır; şişlik, fazla sıvı, artmış kan akımı ya da yağ dokusunda kirlenme gibi.

Tüm tetkikler

İnsidental bulgu, başka bir nedenle çekilen tetkikte tesadüfen fark edilen bulgudur. Çoğu zararsızdır, bazılarının bir süre sonra kontrol edilmesi gerekir.

Tüm tetkikler

İnterstisyel akciğer hastalığı, akciğerdeki hava keseciklerini çevreleyen ince dokuda iltihap ya da skar dokusu oluşturan bir grup hastalığın ortak adıdır.

BT

İyi sınırlı, bir bulgunun çevresindeki dokudan net ve keskin kenarlarla ayrıldığı anlamına gelir. Genellikle rahatlatıcı bir özelliktir.

Tüm tetkikler

İzodens, bir alanın BT'de çevresindeki dokuyla yaklaşık aynı yoğunlukta olduğu, yani aynı gri tonda göründüğü anlamına gelir.

BT

İzoekoik, bir alanın ultrasonda çevresindeki dokuyla yaklaşık aynı miktarda eko yansıttığı, yani aynı gri tonda göründüğü anlamına gelir.

Ultrason

İzointens, bir alanın MR görüntüsünde karşılaştırıldığı dokuyla yaklaşık aynı parlaklıkta olduğu, yani onunla kaynaştığı anlamına gelir.

MR

Kalsifikasyon, yumuşak dokuda oluşan küçük bir kalsiyum birikimidir. Röntgen ve BT'de parlak beyaz görünür ve çoğu zararsızdır.

Tüm tetkikler

Karaciğer hemanjiomu, birbirine dolanmış kan damarlarından oluşan, kanser olmayan bir yumrudur. Karaciğerin en sık iyi huylu lezyonudur; nadiren tedavi gerekir.

Ultrason, BT, MR

Karaciğer kisti, karaciğerde berrak sıvıyla dolu küçük bir kesedir. Basit karaciğer kistleri çok sık görülür, zararsızdır ve genellikle takip gerektirmez.

Ultrason, BT, MR

Kardiyomegali, kalbin genellikle akciğer grafisinde normalden büyük görünmesidir. Tek başına bir tanı değil, nedeni açıklanması gereken bir bulgudur.

Röntgen, BT

Kellgren-Lawrence evresi, röntgende kireçlenmeyi kemik çıkıntıları ve eklem aralığı daralmasına göre 0 (yok) ile 4 (ağır) arasında derecelendirir.

Röntgen

Kemik adası, normal kemiğin içinde yer alan, sıkı ve yoğun yapılı, küçük, iyi huylu bir kemik odağıdır. Röntgen ya da BT'de beyaz bir nokta olarak görülür.

Röntgen, BT

Kemik iliği ödemi, kemiğin içinde fazla sıvı bulunmasıdır; MR'da parlak bir alan olarak görülür. Çoğunlukla darbe ya da zorlanma sonrası gelişir, genellikle zamanla geçer.

MR

Kist, içi sıvı dolu bir kesedir. Basit kistler çok sık görülür ve neredeyse her zaman zararsızdır; kalın duvarlı ya da solid kısımlı kistlere daha yakından bakılır.

Tüm tetkikler

Kitle, yer kaplayan bir doku oluşumudur. Akciğerde 3 cm'den büyük odakları anlatır. Bir tariftir, tanı değildir.

Tüm tetkikler

Kitle etkisi, bir oluşumun çevresindeki yapılara bastırdığı ya da onları ittiği anlamına gelir, en sık beyinde. "Kitle etkisi izlenmedi" rahatlatıcı bir ifadedir.

BT, MR

Klinik korelasyon önerilir ifadesiyle radyolog, doktorunuzdan bir bulguyu şikâyetleriniz, muayeneniz ve tahlil sonuçlarınızla karşılaştırmasını ister.

Tüm tetkikler

Kompresyon kırığı, bir omurun kısmen çökerek yükseklik kaybetmesidir; en sık kemiğin osteoporozla zayıflaması nedeniyle olur.

Röntgen, BT, MR

Kondromalazi, eklemi kaplayan düzgün kıkırdağın yumuşaması, pürüzlenmesi ya da incelmesidir. En sık diz kapağının arkasında bildirilir.

MR

Konsolidasyon, akciğerin bir bölümünün hava yerine sıvı, irin ya da hücrelerle dolmasıdır. Bu alan röntgende ve BT'de beyaz ve katı görünür.

BT, Röntgen

Kontrast madde, çekimden önce ya da çekim sırasında, çoğunlukla damardan verilen ve kan damarlarıyla bazı dokuların daha kolay görülmesini sağlayan maddedir.

BT, MR, Röntgen

Kontrast tutulumu, damardan kontrast madde verildikten sonra bir alanın BT ya da MR'da daha parlak görünmesidir; madde oraya kan yoluyla ulaşır.

BT, MR

Kontrol görüntüleme, bir bulgunun değişip değişmediğini görmek için belirli bir süre sonra yapılan tekrar ya da ek tetkiktir. Genellikle tedbir amaçlıdır.

Tüm tetkikler

Koroner kalsiyum skoru, kısa bir BT tetkikiyle kalp damarlarındaki kireçlenmiş plağı ölçer ve kalp krizi riskini tahmin etmeye yardım eder.

BT

Korpus luteum, yumurtlamadan sonra yumurtalıkta oluşan normal ve kısa ömürlü bir yapıdır. Çoğu zaman küçük bir kist gibi görünür.

Ultrason

Kötü sınırlı, bir bulgunun kenarlarının bulanık olduğu ve nerede bittiğinin net seçilemediği anlamına gelir. İltihapta da bazı tümörlerde de görülür.

Tüm tetkikler

Krenning skoru, nöroendokrin tümörün somatostatin reseptör ajanını ne kadar güçlü tuttuğunu normal karaciğer ve dalakla karşılaştırarak derecelendirir.

PET ve nükleer tıp

Küçük damar hastalığı, beynin en ince damarlarının yıpranması ve daralmasıdır. Görüntülemede beynin derin kısımlarında yer yer görülen değişikliklerle kendini gösterir.

MR, BT

Labrum yırtığı, omuz ya da kalça yuvasının kenarındaki kıkırdak halkada (labrum) oluşan yırtıktır. Labrum yuvayı derinleştirir ve eklemi sabit tutmaya yardım eder.

MR

Laküner infarkt, beynin derin kısmında çok ince bir atardamarın tıkanmasıyla oluşan küçük bir inmedir. Çoğu eskidir ve görüntülemede tesadüfen bulunur.

MR, BT

Lenfadenopati, lenf nodlarının büyümesi ya da şeklinin bozulması demektir. Çoğu zaman bir enfeksiyona veya iltihaba verilen bir tepkidir.

BT, MR, Ultrason, PET ve nükleer tıp

Lezyon, çevresindeki normal dokudan farklı görünen her alana verilen genel bir addır. Tek başına kanser anlamına gelmez.

Tüm tetkikler

LI-RADS, karaciğer kanseri riski yüksek kişilerde karaciğer lezyonlarını LR-1 (kesin benign) ile LR-5 (kesin kanser) arasında sınıflayan bir sistemdir.

BT, MR, Ultrason

Ligamentum flavum hipertrofisi, spinal kanalın arka duvarını döşeyen bir bağın kalınlaşmasıdır. Yaşla sıktır ve kanalı daraltabilir.

MR

Litik lezyon, kemiğin kaybolduğu ya da yerini başka bir dokuya bıraktığı alandır; bu yüzden röntgen veya BT'de çevresindeki kemikten koyu görünür.

Röntgen, BT

Lordozda düzleşme, boynun ya da belin normal içe doğru eğriliğinin olağandan düz görünmesidir. Sıktır ve tek başına çoğu zaman pek bir şey ifade etmez.

Röntgen, MR

Lung-RADS, akciğer kanseri tarama BT'lerini 0 (eksik) ve 1'den (negatif) 4'e (şüpheli) kadar kategorilere ayırır; her birinin bir sonraki adımı vardır.

BT

Lüsensi, röntgen ya da BT'de daha çok X ışını geçirdiği için beklenenden koyu görünen alandır; örneğin hava ya da incelmiş kemik.

Röntgen, BT

Malignite, kötü huylu hastalık yani kanser anlamına gelir. Tetkik bu şüpheyi doğurabilir, ama doğrulamak için genellikle biyopsi, yani küçük bir doku örneği gerekir.

Tüm tetkikler

Meme dansitesi, mamografide memenin ne kadarının yağ yerine yoğun bez dokusu olduğunu A'dan D'ye dört kategoride anlatır.

Mamografi

Meme kisti, memenin içinde sıvıyla dolu yuvarlak bir kesedir. Basit kistler iyi huyludur ve özellikle menopoz öncesi yıllarda çok sık görülür.

Ultrason, Mamografi

Menenjiom, beyni saran zarlardan gelişen, genellikle iyi huylu (benign) ve yavaş büyüyen bir tümördür. Çoğu tesadüfen bulunur ve yalnızca izlenir.

MR, BT

Menisküs yırtığı, dizin içindeki C biçimli iki kıkırdak yastıktan birinde oluşan yırtıktır. Yıpranmaya bağlı yırtıklar yaş ilerledikçe çok sık görülür.

MR

Metastaz, kanserin başladığı yerden vücudun başka bir bölümüne yayılarak oluşturduğu yeni odaktır. Halk arasında kanserin sıçraması olarak da bilinir.

Tüm tetkikler

Mikrokalsifikasyon, mamografide görülen çok küçük kalsiyum noktacıklarına verilen addır. Çoğu iyi huyludur; şekil ve dağılımları ek inceleme gerekip gerekmediğini gösterir.

Mamografi

Mikrokanamalar, beyinde genellikle birkaç milimetre boyutunda olan eski minik kanama noktalarıdır. Özel MR sekanslarında koyu noktalar olarak görülür.

MR

Mimari distorsiyon, mamografide meme dokusunun belirgin bir kitle olmadan bir noktaya doğru çekilmiş ya da büzülmüş görünmesidir.

Mamografi

Miyom, rahim duvarının kas dokusundan gelişen iyi huylu (kanser olmayan) bir oluşumdur. Çok sık görülür ve çoğu zaman şikâyet yapmaz.

Ultrason, MR

Modic değişiklikleri, yıpranmış bir diskin komşu omurlarında kemik iliğinin değiştiğini gösteren MR bulgularıdır ve tip 1, 2 ve 3 olarak gruplanır.

MR

Naboth kisti, rahmin alt ucu olan rahim ağzında (serviks) oluşan, mukus dolu küçük ve zararsız bir kabarcıktır. Bu kistler çok sık görülür.

Ultrason, MR

Nodül, çevresindeki dokudan ayrılan küçük, yuvarlak bir odaktır. Akciğerde 3 cm ve daha küçük olanları anlatır. Nodüllerin çoğu zararsızdır.

Tüm tetkikler

Nonspesifik, bir bulgunun birkaç farklı nedeni olabileceği ve görüntüden hangisi olduğunun anlaşılamadığı anlamına gelir. Bu bulguların birçoğu zararsızdır.

Tüm tetkikler

Normal sınırlarda ifadesi, bir ölçümün ya da görünümün sağlıklı insanlarda beklenen aralıkta olduğunu söyler. Bu aralık çoğu zaman yaşa ve cinsiyete göre belirlenir.

Tüm tetkikler

O-RADS, over ve çevresindeki yapılardaki bulgular için ultrason ya da MR'da kullanılan, normal overden yüksek kanser riskine kadar 0 ile 5 arası bir risk skorudur.

Ultrason, MR

Opasite, röntgen ya da BT'de, çoğunlukla akciğerde, beklenenden daha beyaz görünen alandır. Bir tarif, tanı değil.

Röntgen, BT

Osteofit, eklem ya da omur kenarındaki küçük bir kemik çıkıntısıdır. Yıpranmayla oluşur ve yaşla çok sıktır.

Röntgen, BT, MR

Osteopeni, kemiklerin beklenenden daha az yoğun olmasıdır. DEXA ölçümünde T skorunun -1 ile -2,5 arasında olması demektir; bu değer osteoporoz düzeyine ulaşmaz.

Röntgen, BT

Over kisti, yumurtalığın üzerinde ya da içinde oluşan sıvı dolu bir kesedir. Çoğu adet döngüsünün olağan bir parçasıdır ve kendiliğinden kaybolur.

Ultrason, MR

Ödem, bir dokuda fazla sıvı birikmesiyle oluşan şişliktir. Tetkiklerde çoğu zaman bir yaralanmanın, iltihabın ya da bir kitlenin çevresinde görülür.

Tüm tetkikler

Ön çapraz bağ yırtığı, dönme ve burkulma hareketlerinde dizi sabit tutan önemli bir bağın kısmen ya da tamamen yırtılmasıdır.

MR

Önceki tetkike göre değişiklik, iki tetkik arasında ortaya çıkan farkı anlatır. Değişiklik saptanmadı ise bulgunun geçen seferkiyle aynı göründüğü anlamına gelir.

Tüm tetkikler

Pankreas kisti, pankreasın içindeki sıvı dolu bir boşluktur. Çoğu küçüktür ve tesadüfen bulunur; birçoğu yıllarca değişmeden kalır.

BT, MR

Perfüzyon defekti, bir doku alanının beklenenden az kan alması demektir; en sık kalp perfüzyon sintigrafisinde kalp kasında görülür.

PET ve nükleer tıp, MR

Perikardiyal efüzyon, kalbi saran kesenin içinde normalden fazla sıvı bulunmasıdır. Az miktarda sıvı sık görülür ve çoğu zaman zararsızdır.

BT, Ultrason, MR

Perivasküler aralıklar, beyindeki küçük damarların çevresinde bulunan sıvı dolu ince kanallardır. Normal yapılardır ve yaş ilerledikçe genellikle daha belirgin hale gelir.

MR

Pfirrmann derecesi, omurga MR'ında disk yıpranmasını I'den (sağlıklı, parlak disk) V'e (koyu, çökmüş disk) kadar derecelendirir.

MR

PI-RADS, prostat MR'ında bir alanın klinik olarak anlamlı prostat kanseri olma olasılığını çok düşükten çok yükseğe 1 ile 5 arasında puanlar.

MR

Pineal kist, beynin derininde yer alan pineal bezin içindeki küçük, sıvı dolu bir kesedir. Sık görülür ve neredeyse her zaman zararsızdır.

MR

Plevral efüzyon, akciğer ile göğüs duvarı arasında sıvı birikmesidir. Küçük efüzyonlar sık görülür; asıl önemli olan nedenini bulmaktır.

Röntgen, BT, Ultrason

Pnömotoraks, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki aralığa hava kaçmasıdır. Bu hava, akciğerin bir kısmının sönmesine yol açar.

Röntgen, BT

Postoperatif değişiklikler, ameliyatın tetkikte bıraktığı beklenen izlerdir; yara dokusu, metal klipler, dikişler ya da çıkarılmış doku gibi.

Tüm tetkikler

Prostatomegali, prostat bezinin normalden büyük olmasıdır. Yaşla birlikte çok sık görülür ve genellikle iyi huyludur (kanser değildir).

Ultrason, MR

PSMA, prostat kanseri hücrelerinin çoğunda bol bulunan bir proteindir. PSMA PET tetkiki bu proteini kullanarak vücuttaki prostat kanserini bulur.

PET ve nükleer tıp

Pulmoner emboli, akciğer atardamarlarından birinin, çoğunlukla bacak toplardamarından kopup gelen bir pıhtıyla tıkanmasıdır. Hızla tedavi edilmesi gerekir.

BT, PET ve nükleer tıp

Radyofarmasötik, nükleer tıp ya da PET tetkikinden önce verilen az miktarda radyoaktif maddedir; kamera onun nerede toplandığını görür.

PET ve nükleer tıp

RECIST, kanser tedavisi sırasında solid tümörlerin BT ya da MR'da küçülüp küçülmediğini, sabit kalıp kalmadığını ya da büyüyüp büyümediğini ölçme kurallarıdır.

BT, MR

Rotator manşet yırtığı, omzu sabit tutan ve kolu kaldırmaya yardım eden tendonlardaki yırtıktır. Tendonun bir kısmını ya da tüm kalınlığını kapsayabilir.

MR, Ultrason

Safra kesesi polibi, safra kesesi duvarından içeri doğru uzanan küçük bir çıkıntıdır. Çoğu gerçek bir tümör değil, zararsız kolesterol kümeleridir.

Ultrason

Safra kesesi taşı, safra kesesinin içinde oluşan, küçük bir çakıl taşını andıran sert parçadır. Çok sık görülür ve çoğu zaman hiçbir şikâyete yol açmaz.

Ultrason, BT

Safra yolu dilatasyonu, safrayı karaciğerden bağırsağa taşıyan kanalların normalden geniş olması demektir.

Ultrason, BT, MR

Schmorl nodülü, disk materyalinin üstteki ya da alttaki omurun kemiğine itildiği küçük bir ceptir. Sıktır ve genellikle zararsızdır.

MR, BT, Röntgen

Serbest sıvı, karın ya da pelvis içinde, organların ve bağırsakların dışında serbestçe duran sıvıdır. Pelviste az miktarda sıvı çoğu zaman normaldir.

BT, Ultrason, MR

Serebral atrofi, beynin bir miktar hacim kaybettiğini, bu yüzden oluklarının ve sıvı boşluklarının daha geniş göründüğünü anlatır. Hafif derecesi yaşla normaldir.

MR, BT

Sıcak ve soğuk nodül tiroid sintigrafisi terimleridir: sıcak nodül bezin geri kalanından çok, soğuk nodül az ajan tutar.

PET ve nükleer tıp

Sinir kökü basısı, bir disk, kemik çıkıntısı ya da kalınlaşmış dokunun omurilikten ayrılan sinirlerden biri olan bir spinal sinir köküne bastırmasıdır.

MR

Sintigrafi bir nükleer tıp tetkikidir: az miktarda radyoaktif ajan verilir ve gama kamera vücutta nerede toplandığını gösterir.

PET ve nükleer tıp

Sinüslerde mukozal kalınlaşma, burun çevresindeki hava dolu boşlukların iç zarının şiş göründüğünü anlatır. Baş tetkiklerinde çok sıktır ve çoğu zaman zararsızdır.

BT, MR

Siroz, karaciğerde uzun yıllar içinde gelişen ileri derecede skarlaşmadır (fibrozis). Görüntülemede yüzeyi çoğu zaman pürüzlü (nodüler), şekli değişmiştir.

Ultrason, BT, MR

Sklerotik, bir kemik alanının röntgen ya da BT'de normalden daha yoğun ve beyaz göründüğü anlamına gelir; o bölgede daha fazla kemik minerali vardır.

Röntgen, BT, MR

Skolyoz, omurganın yana doğru eğriliğidir ve röntgende Cobb açısıyla ölçülür. 10 derece ve üzerindeki eğrilik skolyoz sayılır.

Röntgen

Sonuç, radyoloji raporunun genellikle en sonda yer alan özet bölümüdür. Başlıca bulguları ve varsa sonraki adımlara dair önerileri içerir.

Tüm tetkikler

SPECT, gama kamera görüntülerini üç boyutlu kesitlere çeviren bir nükleer tıp tekniğidir; böylece tutulumun derinlikteki yeri belirlenebilir.

PET ve nükleer tıp

Spiküle, bir oluşumun kenarından dışarıya doğru ince çizgiler ya da dikenler uzandığını anlatır. Akciğer ve memede radyologlar bu özelliği ciddiye alır.

BT, MR, Mamografi

Spinal kanal darlığı, omurilik ve sinir köklerini barındıran omurganın orta tünelinin daralmasıdır. Yaşla sıktır.

MR, BT

Splenomegali, dalağın büyümüş olmasıdır. Enfeksiyonlar, karaciğer hastalıkları ve kan hastalıkları neden olabilir; hafif büyümenin çoğu zaman belirgin bir nedeni yoktur.

Ultrason, BT

Spondilolistezis, bir omurun alttakinin üzerinde öne ya da arkaya kaymasıdır. Hafif kaymalar özellikle ileri yaştaki yetişkinlerde sıktır.

Röntgen, MR, BT

Spondilolizis, omurun arkasındaki ince kemik köprüsü olan parstaki bir çatlak ya da boşluktur. Genellikle stres kırığı olarak başlar, çoğu zaman genç sporcularda.

Röntgen, BT, MR

Spondiloz, yıpranmış diskler, kemik çıkıntıları ve kireçlenmiş eklemler dahil omurganın yaşa bağlı yıpranması için genel bir terimdir. Çok sıktır.

Röntgen, MR, BT

Stabil, bir bulgunun önceki tetkiktekiyle aynı göründüğü anlamına gelir. Zaman içinde değişmeden kalması çoğu zaman rahatlatıcı bir işarettir.

Tüm tetkikler

Stenoz, daralma demektir. Kan damarları, omurilik kanalı, sinirlerin omurgadan çıktığı delikler ve safra kanalı gibi kanallar için kullanılır.

BT, MR, Ultrason

Stres kırığı, tek bir yaralanma yerine tekrarlayan zorlanmanın kemikte oluşturduğu küçük bir çatlaktır. Koşucularda sık görülür.

MR, Röntgen

Subsantimetrik, bir santimetreden (10 milimetreden) küçük demektir. Bir bulgunun ne olduğunu değil, yalnızca boyutunu anlatır.

Tüm tetkikler

SUV (standart tutulum değeri), PET'te bir alanın ajanı vücudun geneline göre ne kadar güçlü tuttuğunu gösteren sayıdır.

PET ve nükleer tıp

T1 ve T2, MR'ın iki temel görüntü türüdür. Sıvı T1'de koyu, T2'de parlak görünür; bu da dokuları ayırt etmeye yardım eder.

MR

Tarlov kisti, genellikle omurganın tabanında (sakrum) bir sinir kökü üzerindeki küçük, sıvı dolu bir kesedir. Sıktır ve neredeyse her zaman zararsızdır.

MR

Tendinozis, bir tendonun uzun süreli zorlanma ya da yaşa bağlı olarak kalınlaşıp yıpranmasıdır. Bir yıpranma değişikliğidir, yırtık değildir.

MR, Ultrason

Teranostik, aynı hedefe yönelik bir tetkik ile bir tedaviyi eşleştirir: tetkik tümörün hedefi taşıyıp taşımadığını gösterir, benzer bir radyoaktif ilaç onu tedavi eder.

PET ve nükleer tıp

TI-RADS, ultrasonda tiroid nodüllerine verilen puana dayalı bir skordur. Nodülün boyutuyla birlikte iğne biyopsisi ya da takip gerekip gerekmediğine yol gösterir.

Ultrason

Tiroid nodülü, boyundaki tiroid bezinde bulunan bir yumru ya da odaktır. Tiroid nodülleri çok sık görülür ve çoğu iyi huyludur.

Ultrason, BT

Tomurcuklanmış ağaç görünümü, BT'de tomurcuklu bir dalı andıran minik, dallanan noktaları anlatır. Genellikle küçük hava yollarının balgam ya da irinle dolduğunu gösterir.

BT

Trombüs, bir kan damarının ya da kalp boşluğunun içinde oluşan kan pıhtısıdır. Bacaktaki derin toplardamarlarda olduğunda derin ven trombozu (DVT) denir.

Ultrason, BT

V/Q uyumsuzluğu, ventilasyon perfüzyon sintigrafisinde hava alan ama az kan alan akciğer bölgesidir; pıhtıya işaret edebilir.

PET ve nükleer tıp

Vaskülarizasyon, bir yapının içindeki kan akımını anlatır. Ultrasonda, hareket eden kanı renkli gösteren Doppler incelemesiyle değerlendirilir.

Ultrason

Vertebral hemanjiyom, omurun içinde küçük kan damarları ve yağdan oluşan iyi huylu bir oluşumdur. Çok sıktır ve neredeyse her zaman zararsızdır.

MR, BT

Washout, bir lezyonun BT ya da MR'ın geç görüntülerinde kontrastla kazandığı parlaklığı beklenenden hızlı kaybetmesidir. Anlamı organa göre değişir.

BT, MR

Yağ dokusunda kirlenme, BT'de bir organın çevresindeki yağ dokusunda görülen bulanık, çizgi çizgi görünümdür. Genellikle yakında bir iltihap olduğunu gösterir.

BT